Déanta na fírinne, is léir nach raibh ach buneolas againne ar an ábhar mar níor ghnách linn an aidiacht sin ‘aonair’ a chur leis an ghníomh ar chor ar bith; ach feicim anois ó fuck.all.ie go bhfuil a leithéid de rudaí agus ‘glacaireacht’, ‘glacaireacht aonair’ agus ‘comhghlacaireacht’ ann, cibé cén oibríocht chasta atá sa ‘chomhghlacaireacht’.

B’fhéidir go gcuireann tú scairt ghutháin ar chara leat roimh ré agus go ndeir tú rud éigin cosúil le, “Éist, a mhic, tá adharc ar dóigh orm agus tá mé ag dul go teach an asail le staidéar ceart a dhéanamh uirthi, má thuigeann tú mé.  Déan tusa an rud céanna agus malartóidh muid nótaí i ndiaidh cúig bhomaite.”

Ach na laethanta seo, is beag am a chuirim an raidió gan sreang ar siúl nach gcluinim láithreoir éigin – mná cuid acu – ag caint gan aiféala faoi chruachás an wank, nó faoi ghéarchéim wankóirí na tíre.

A leithéid d’oscailteacht neamh-Ghaelach ar chúrsaí leathair níor chuala mé ariamh!

Agus ar aerthonnta beannaithe Raidió Éireann fiú!

Má leantar leis an nós nua seo an fhírinne lom(nocht) a chur os comhair an phobail, beidh ar  ár gcuid polaiteoirí post nua a aimsiú go gasta cheal aithne acu ar fhírinne de shórt ar bith.

Ní bheidh sé furasta acu post a aimsiú mar – agus níl mé iomlán cinnte gur thuig mé an argóint seo i gceart ar an raidió – tá baint éigin le deacrachtaí wankóirí na tíre leis an mhéadú a tháinig ar an dífhostaíocht.

Ní fheadar cad chuige seo: nach bhfuil an luach céanna ar jab láimhe is atá ar jab ar bith eile?

Ní uaigneach a bheidh na polaiteoirí sa scuaine dóil cibé ar bith, mar tuigtear dom go bhfuil an chuid is fearr de wankóirí an stáit i ndiaidh éirí as.

Más amhlaidh atá, bheartaigh mé go dtiocfainn (stadaigí…) i gcomharbacht orthu agus go mbainfinn triail ag an am céanna as an inghlacthacht nua phoiblí atá ag an ghlacaireacht.

Sin mé barrtha as caifé sráide eile taobh thiar de Shráid Grafton, ar dheis. 

Aimseoidh mé ceann acu ina ndíoltar cupán ceart tae ar an ráta seo.

B’fhéidir nach ndeachaigh mé i dtaithí go fóill ar an nós nua seo caife a ól – fiú an ‘caife gan chaife’ a ordaíonn cuid mhór daoine, nó an é sin an cód le haghaidh cupán tae a fháil sna siopaí sin? – ach cuireann sé iontas orm cé chomh faiseanta is a d’éirigh mo sheanraidió gan sreang, fiú má théann sé deacair orm an ceallra a choinneáil fliuch an t-am ar fad.

Cluinim na boic óga uile ag maíomh i gcónaí as an ghleás seo nó an gléas siúd gan sreang atá díreach faighte acu, agus seo mé ag éisteacht le raidió gan sreang ón lá fónta seilge sin a chaith mé sna Rosaibh sna daichidí.

(Muna dtuigeann sibh an tagairt sin, gabhaigí agus léigí an leabhar as ar éalaigh mé, An Béal Bocht le Myles na gCopaleen, Dia idir sinn agus an drochrud.)

Anois, ar ábhar ar fad eile, tuigtear dom go bhfuil fadhb mhór airgeadais ag tír seo na naomh is na scoláirí faoi láthair.

Mo nuar, ní amháin go bhfuil an fhadhb seo mór, ach níl sí inréitithe, mar d’éist mé le gach saineolaí ar an ábhar agus theip orthu an fhadhb a mhíniú fiú, gan trácht ar réiteach a fháil uirthi.

Le fadhb chomh mór is chomh casta is atá an ceann seo, níl ach an t-aon chur chuige amháin ann.

Cuir an cheist ar dhéagóir: nach eol don saol go bhfuil fios gach ruda acusan?

Nochtfainn féin an fhuascailt daoibh ach amháin nach raibh mé riamh i mo dhéagóir: gineadh sean mé, agus is mar sin a fhanfaidh mé, is dócha.

Ach éist, tá cead agaibh triail a bhaint as an chomhairle seo.

Deirtear liom go bhfuil drochthionchar ag an easpa caiteachais ar an fhadhb airgeadais atá againn.

Ach an bhfeiceann sibh na bainc sin ar leo na cártaí creidmheasa atá i seilbh achan duine? Níl aon chinnteacht ann go mbeidh siad anseo amárach, agus imeoidh ár gcuid fiachra leo.

Ná bíodh aon staonadh oraibh ón chaiteachas, mar sin.

Agus má leanann an rialtas leis an bheartas atá aige faoi láthair, ba linne na bainc uile roimh i bhfad, agus má tá fiacha agat ort féin, ar ndóigh ní gá iad a ghlanadh.

An Seanduine Liath

Is dócha nach mbeidh aithne ag an mhórchuid agaibh orm, mar ní léann daoine óga leabhair níos mó. 

Sibh róghnóthach ag cur amach bhur gcuid éadaí nite ar an idirlíon, nó ag iarraidh an tax a ghearrtar oraibh a oibriú amach ar na háireamháin láimhe a mbíonn sibh ag fútráil leo i gcónaí.

Is mise an Seanduine Liath, carachtar a d’éalaigh ó úrscéal de chuid Myles na gCopaleen. 

Gabhaigí agus léigí an leabhar anois muna bhfuil sé léite agaibh; An Béal Bocht an teideal atá air.

Ach ní dhéanfaidh sibh sin, ar ndóigh. Ní dhéanann an t-aos óg rud ar bith a deirtear leo a dhéanamh. 

Easnamh taithí ar a bheith in arm is cúis leis, agus gan cleachtadh ar bith oraibh orduithe a ghlacadh agus a chomlíonadh. 

Sin torthaí phróiseas na síochána duit, go bhfóire Dia orainn!

Ach éist, níor chuala mé aon trácht sna meáin gur scoireadh Na Fianna go fóill; b’fhéidir go bhfuil seans agaibh mar sin cúpla ceacht míleata a fhoghlaim san eagraíocht sin.

Is iomaí athrú ar an saol a mhothaigh mé ó d’éalaigh mé ón leabhar sin, agus tá athrú aeráide na hÉireann ar an cheann is suntasaí acu.

Fáiltím leis an athrú seo, mar ciallaíonn sé go mbíonn ainnireacha leathnochta ag siúl na sráideanna, is cuma cén t-am den bhliain é.

Nuair a bhí mise i m’ógduine liath, ní fheicfeá craiceann nocht ach amháin sa samhradh, má bhí an t-ádh ort.

Ach anois, fiú ag an am seo den bhliain, is beag cailín a théann tharam sa suíochán is fearr i gcaifé sráide taobh thiar de Shráid Grafton nach mbíonn féirín beag aici dom; gualainn gheal; cos tánaí a théann an bealach uilig go dtí an talamh; fiú, mar a dúirt Cú Chulainn le hEmer tráth, “feicim tír mhilis; thiocfadh liom mo chlaíomh a chur ansin”.

Agus thiocfadh fosta, ach, mo nuar, tá an claíomh céanna as feidhm leis na cianta.

Is dócha go bhfuil mé róshean le go mbeadh tionchar ag an téamh domhanda seo ormsa, mar bím chomh fuar agus a bhínn riamh sa gheimreadh, cóta mór fada á chaitheamh agam agus mé i mo shuí taobh amuigh ag amharc ar na cailíní ag dul thart, na lámha á gcroitheadh agam istigh sna pócaí leis an fhuil a choinneáil ag imshruthú iontu.

Ar fháth éigin, tá an freastalaí i ndiaidh ordú dom bogadh ar aghaidh go háit éigin eile… 

Ní bhíonn an tsuim chéanna agam, ar chúinsí creidimh is claonta, sna hógánaigh a shiúlann tharam ar an tsráid, ach tugaim faoi deara go mbíonn siadsan lán chomh te is a bhíonn na mná óga, fiú agus gaotha garbha an gheimridh ag dul sna cnámha agam.

Seans go raibh dul amú orm níos luaithe maidir le heaspa taithí ar an saol míleata, mar bíonn éide áirithe á gcaitheamh ag na buachaillí seo, léine den déanamh céanna orthu uilig lena bhféiniúlacht a chur in iúl. Ní fhaca mé bréidín, ná caipín, ná bástcóta le blianta, agus sáraíonn sé orm, in éagmais phóca an bhástcóta, cá gcuireann na leaideanna seo a gcuid píopaí agus tobac.

Cé go bhfuil cuma fholláin ar an chuid is mó de na daoine óga a mbím ag cúléisteacht orthu, mo nuar, bíonn siad tinn an chuid is mó den am.

Is minic a chluinim iad ag caint faoi na piollaí a ghlac siad, nó atá siad ar tí a ghlacadh, agus uair nó dhó chonaic mé créatúr bocht a raibh air instealladh a thabhairt dó féin síos lána, cibé cén tinneas tobann a bhuail é.

Rinne mé iarracht otharcharr a fháil do dhuine acu ach ní raibh mé in ann guthán poiblí a aimsiú. 

Ar an dea-uair, tháinig mé ar bheirt Ghardaí, is ba bheag nár rith siad go dtí an lána nuair a chuir mé ar an eolas iad, bhí fonn chomh mór sin orthu cuidiú leis an fhear bhocht.

Níos mó uaim ar an ábhar seo amach anseo, muna maraíonn an téamh domhanda seo mé lena fhuacht.